In ons land slikken bijna 1 miljoen mensen antidepressiva. De
laatste jaren is uit meerdere onderzoeken gebleken dat veel mensen met
een lichte of matige depressie de pillen helemaal niet nodig hebben.
Artsen weten dit wel, maar schreven het afgelopen jaar toch meer dan 6
miljoen recepten uit.
Ze hebben vaak geen tijd voor een goed gesprek met de patiënt,
terwijl dat volgens deskundigen voor depressieve mensen de oplossing
zou kunnen zijn. De deskundigen zeggen dat voor veel mensen de
depressie na een paar maanden ook vanzelf overgaat. De nieuwe
antidepressiva zijn niet de wondermiddelen waarvoor ze twintig jaar
geleden werden aangezien.
De bijwerkingen kunnen ernstig zijn, ze doen niet altijd wat ze beloven
en soms treden er na het stoppen of minderen met de pillen
ontwenningsverschijnselen op.
Chemisch
De meeste mensen denken dat depressie wordt veroorzaakt door een tekort
aan de stof serotonine in de hersenen. En dat met antidepressiva het
chemische tekort in ons hersenen wordt hersteld.
"Dit klopt niet", zegt professor D. Healy in ZEMBLA. "Uit onderzoeken
naar depressieve mensen blijkt dat er geen enkel bewijs is dat er iets
mis is met het serotonine niveau in hun hersenen:".
Aan de Universiteit van Cardiff in Wales doet Professor Healy al jaren
onderzoek naar de werking van antidepressiva en de rol die de industrie
speelt bij het feit dat deze pillen zo massaal voorgeschreven worden.
"Dat velen het serotonine verhaal intussen toch als waarheid aannemen
is vooral goede marketing van de farma industrie", zegt Healy. "Want
dan is de oplossing voor een depressie opeens een pil. Alsof het
vitamientjes zijn."
Weinig effect
Dit jaar nog is er een groot internationaal onderzoek gepubliceerd
waarin de meest antidepressiva onder de loep worden genomen. De
conclusie van de onderzoekers is, dat de pillen het nauwelijks beter
doen dan placebo's, neppillen. Alleen bij heel ernstig depressieve
mensen lijken ze effect te hebben.
Volgens oud-huisarts en nu hoogleraar aan VU Ivan Wolffers kunnen
huisartsen geen goed onderscheid maken of mensen licht, matig of zwaar
depressief zijn. Volgens Wolffers schrijven huisartsen antidepressiva
daardoor te snel voor. "Het is echt bizar hoeveel mensen tegenwoordig
een antidepressivum krijgen".
In Zembla twee patiënten die over hun
antidepressiva-gebruik vertellen.
De heer B. Drost zat in het management team van een middelgroot bedrijf
en werkte daar met veel plezier. Desondanks kreeg hij een burnout en
werd depressief. Zijn huisarts schreef antidepressiva voor om hem uit
het donkere gat te halen. Hij kreeg last van bijwerkingen en raakte nog
dieper in de put. "Op een gegeven moment was ik een zombie. Ik vlakte
helemaal af. Ik was mezelf niet meer".
Mevrouw I. de Graaf slikt al dertien jaar antidepressiva. Ze zou willen
stoppen maar het lukt haar niet. "Ik heb al een aantal keren geprobeerd
om ermee te stoppen. Dat ging fout. Ik dacht dat de depressie terug
kwam. Ik wist niet dat je last kon krijgen van
ontwenningsverschijnselen".
Samenstelling en regie: Nicolien Herblot
Research: Sinan Can
Eindredactie: Kees Driehuis
Links
De depressie- epidemie
van wetenschapsfilosofe Trudy Dehue
Depressiecentrum
Stichting Pandora
Meldpunt Medicijnen
http://www.augustus.nl/result_titel.asp?Id=1571
Onderzoeken
Twijfels over SSRI
- Antidepressiva bieden geen soelaas bij depressie (Medisch
Contact)
De effectiviteit
van antidepressiva in verhouding tot de ernst van de depressie
De effectiviteit
van de zes meest voorgeschreven antidepressiva
Analyse over fouten
die zijn gemaakt bij het toelaten op de markt van SSRI's
Conclusies over de
voor- en nadelen van antidepressiva komen niet overeen met de gegevens