Kurkuma en kanker

De wetenschappelijke belangstelling voor kurkuma begon simpelweg met de constatering dat bepaalde vormen van kanker, maar ook andere ziektes zoals Alzheimer, in Azië opvallend veel minder voorkomen dan in Europa. Er is de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar de oorzaken daarvan.
Naast een verschil in genetische aanleg, lijkt de belangrijkste verklaring te liggen in het voedingspatroon. Zo eten Aziaten veel minder calorieën, minder verzadigd vet, meer vis, meer soja en meer groenten, maar ook opvallend veel meer kurkuma.
Al deze factoren samen blijken in meer of mindere mate samen te hangen met de kans op kanker.

De werking van kurkuma

Als geneesmiddel wordt meestal niet het hele kruid kurkuma gebruikt, maar een bestanddeel ervan: curcumine. Juist die stof, het pigment, wordt verantwoordelijk gehouden voor de geneeskrachtige werking van kurkuma. Bij onderzoek naar het effect van kurkuma gaat het dan ook meestal uitsluitend om curcumine.
De verklaring voor die antikanker werking van kurkuma ligt in verschillende mechanismen in het lichaam die door kurkuma worden beïnvloed.

Preventie van kanker

Door de verschillende positieve mechanismen die kurkuma in ons lichaam teweegbrengt kan kurkuma bijdragen aan preventie van kanker in het algemeen. Meer in het bijzonder lijkt het vooral te gaan om het verlagen van de kans op:

• dikke en dunne darmkanker
• maagkanker
• huidkanker
• borstkanker
• prostaatkanker

Een groot voordeel van kurkuma als middel voor het verlagen van de kans op kanker is dat het heel goedkoop is en overal verkrijgbaar. Bovendien is het ook geschikt voor vegetariërs.

Remming van angiogenese
Angiogenese is de vorming van nieuwe bloedvaten. Dit is een nuttig proces bij de groei van een embryo en bij wondherstel, maar speelt ook een rol bij kanker. Door de vorming van nieuwe bloedvaten zorgt angiogenese voor de groei van een tumor. Het remmen van de angiogenese is een belangrijke manier om de een tumor te laten stoppen met groeien.

Stimuleren van apoptose
Apoptose betekent celdood en speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van de groei van tumoren of het uitzaaien ervan. Curcumine kan dankzij het stimuleren van de apoptose de vermeerdering van kwaadaardige cellen remmen door ervoor te zorgen dat ze afsterven.

Zo is uit onderzoek gebleken dat curcumine:

• een belangrijke antioxidant is. Antioxidanten zorgen er onder andere voor dat cellen bij deling minder ontsporen. Een ontspoorde celdeling staat aan de basis van het ontstaan van kanker.
• ontstekingen in de darmen vermindert. Dergelijke ontstekingen zijn vaak een voorbode van darmkanker.
• een zuiverende werking heeft op darmen, lever en milt. Kurkuma werkt op die manier ook versterkend voor het immuunsysteem.
• de angiogenese (de vorming van nieuwe bloedvaten) remt en daarmee de groei van een tumor verhindert.
• apoptose (celdood) stimuleert en daarmee tumorcellen kan laten afsterven.

Behandeling van kanker

Omdat kurkuma een antikanker effect heeft wordt het ook veelgebruikt in de natuurgeneeskunde, zoals in de niet-toxische tumortherapie en in de zgn. orthomoleculaire geneeskunde. Bij deze vormen van geneeskunde worden natuurlijke stoffen in een hoge dosering als medicijn gebruikt. Vanwege die hoge dosering, en een mogelijke interactie met reguliere medicatie, moet het gebruik van kurkuma (in de vorm van het bestanddeel curcumine) als medicijn altijd in overleg met een deskundige arts gebeuren.

Voorkomen van darmkanker

Een kleinschalig onderzoek versterkte onlangs de vermoedens dat curcumine beschermt tegen darmkanker. Vijf patiënten met darmpoliepen, een voorstadium van darmkanker, kregen 3 x daags 480 mg curcumine. Na zes maanden waren bij alle patiënten de hoeveelheid en de grootte van de poliepen afgenomen: het aantal met gemiddeld 60% en de grootte met gemiddeld 51%. Onderzoeker Giardiello van de John Hopkins School of Medicine wijst er wel op dat men niet kan verwachten dat het eten van kurkuma hetzelfde effect zal hebben, aangezien het maar 3-5% curcumine bevat.

Advies

Er zijn voldoende aanwijzingen voor de werking van kurkuma als het gaat om bescherming tegen ziektes in het algemeen en kanker in het bijzonder. Het is daarom zeker aan te raden om regelmatig kurkuma in uw voeding te verwerken. Gebleken is dat u kurkuma beter kunt opnemen als u er zwarte of rode peper bij eet. Kortom: eet regelmatig een curry of ander oosters gerecht met kurkuma. Een bijkomend voordeel is dat kurkuma de vetvertering ondersteunt.
Natuurlijk kan een enkel specerij nooit op zichzelf verantwoordelijk worden gehouden voor de kans op kanker, het is daarom belangrijk om voor de preventie van kanker te zorgen voor een totale gezonde voeding, zoals ook meer vis, meer soja, meer groenten enzovoorts.

Sterke antioxidant

Dat curcumine een sterke antioxidant is werd onder meer aangetoond in een studie bij muizen. Bij de dieren die gedurende één maand voorafgaand aan het toedienen van een nierbeschadigende stof (een oxidant), een voeding met curcumine hadden gebruikt, bleek de beschadiging in de nieren significant minder te zijn dan bij de dieren die niet met curcumine waren behandeld. De resultaten van het onderzoek wezen er verder op dat curcumine in het lichaam wordt omgezet in een andere stof (tetrahydrocurcumine) en dat deze stof een nog krachtiger antioxidant is dan curcumine zelf.

Curcumine en chemotherapie

Uit een beperkt onderzoek blijkt dat curcumine aanvullend gebruikt in een chemokuur tegen kanker, de werking van de chemo (vincristine) verbeterde en de resistentie (ongevoeligheid) voor de stof verminderde. Dit is een groot voordeel omdat daardoor minder snel beschadiging aan gezond weefsel optreedt en tumorcellen langer gevoelig blijven voor de chemokuur.